Gruntowe pompy ciepła są to urządzenia, które pobierają energię z gruntu za pomocą wymiennika gruntowego, tzw. dolnego źródła, przez który przepływa niezamarzająca ciecz zwana solanką.

Wysoką pozycję na rynku zdobyły ze względu na bardzo dobre parametry eksploatacyjne i niezależność od zmian temperatury zewnętrznej. O ile tylko wydajność źródła ciepła (gruntu) i pompa są właściwie dobrane do potrzeb ogrzewanego budynku, to nawet przy temperaturach zewnętrznych -30°C system będzie pracować prawidłowo.

Najczęściej wykorzystywanym źródłem ciepła w instalacjach z pompami ciepła jest grunt, skała, woda gruntowa i woda powierzchniowa. Kolektory gruntowe można ogólnie podzielić na: kolektory poziome (płaskie), oraz kolektory pionowe (sondy pionowe).

Właściwy dobór i zwymiarowanie kolektora dolnego źródła jest więc jednym z podstawowych i najważniejszych warunków prawidłowej pracy pompy ciepła.